خوش آمدید ، مهمان ! [ ثبت نام | ورود

A468

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

داخلی - ایران, راهنمای سفر مشهد تیر ۲۴, ۱۳۹۶

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

مکان های تاریخی مشهد ، جاذبه های گردشگری مشهد

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

حمام مهدی قلی بیک یکی از آثار ملی ایران مربوط به دوره صفویه است و در مشهد، ابتدای بازار بزرگ، جنب مسجد هفتاد دو تن واقع شده است.

در شهر مشهد و در راسته بازار بزرگ و نزدیک به مسجد هفتاد و دو تن امروزی فضای حمام قدیمی مهدی قلی بیک بنای یکی از امرای تیموری معروف به مسجد قرار دارد که به سال ۱۰۲۷ قمری ساخته شده است. این حمام مجموعه ای از فضا های متعدد بوده و بزرگترین و زیباترین بخش آن بخش بینه حمام با هشت ستون و تزئینات نقاشی است.

این بنا وقف آستان قدس رضوی گردید که پس از مرمت و بازسازی در سال ۱۳۸۵ش به موزه مردم شناسی تغییر کاربری داد. در این موزه اشیایی از قبیل لوازم مورد نیاز در حمام های قدیمی ، انواع سماورهای ذغالی ، قندیل، ظروف مختلف، آبخوری، بخش نمایشگاه عکس قدیم و مردم شناسی به نمایش در آمده است.

بانی بنا

مهدی قلی بیک جانی قربانی؛

از بازماندگان خانواده امیر ارغون آقای اویرات و از امرای ترک خراسان و از طایفه جغتایی و از رجال لشکری و سیاسی بوده که به‌عنوان امیرآخور (رئیس اسطبل شاهی) شاه‌عباس اول صفوی منصوب بوده است. از زمان تولد وی اطلاع دقیقی در دست نیست. برخی منابع تاریخی در بیان جنگ‌های شاه عباس اول (۱۰۱۹ ق جنگ بین ایران و عثمانی که فرمانده تفنگچیان خراسانی بوده است) و تعدادی از اقدامات خیریه و عمرانی، اشاراتی به نام او داشته‌اند و سال فوت وی را اوایل شعبان ۱۰۲۷ در قزوین نوشته‌اند.

 

موقعیت بنا

«حمام مهدی قلی بیک» در کنار «مقبره امیر ملکشاه» در ضلع بیرونی سردر غربی صحن جامع حرم مطهر حضرت رضا (علیه‌السلام) قرارگرفته و از جهت دیگر، در خیابان اندرزگو (خسروی نو)، انتهای بازار بزرگ (بازار فرش‌فروش‌ها) واقع‌شده است.

 

این بنا یکی از بزرگ‌ترین حمام‌های ایران است که ساختاری بسیار زیبا از حمام‌های قدیمی را به نمایش می‌گذارد. محوطه ورودی حمام به‌وسیله پلکانی و با انحنایی ملایم به هشتی کوچکی وصل می‌شود که پس از عبور از آن، با گردش به سمت راست به سربینه وارد می‌شویم. در فضای سربینه هشت ستون سنگی به صورت هشت و نیم هشت، پوشش گنبدی را استوار نگه‌داشته است که با تعبیه تعدادی گلجام (نورگیر) با ابعاد متفاوت در سقف، روشنایی سربینه تأمین‌شده است. ارتفاع نسبتاً زیاد کف تا سقف حمام و همچنین تعدد گلجام‌ها و تنوع ابعاد آن، نورپردازی منحصربه‌فردی به این بنا بخشیده است به‌گونه‌ای که از طلوع تا غروب آفتاب با چرخش خورشید، زوایای مختلفی از حمام، تاریک و روشن می‌شود و موجبات تلطیف فضا به‌ویژه در قسمت سربینه را فراهم می‌سازد.

سازه اصلی بنا از جنس آجر بوده و آهک، ساروج، سنگ، شیشه، فلز و کاشی از دیگر مصالح به‌کاررفته در این حمام است.

سر بینه

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

سر بینه با تزییناتی چون نقاشی و کاشی‌های زیر رنگی مزین شده است. این قسمت دارای ساروج بری و گچ کاری منحصر به فردی با تعداد ۲۸ لایه بوده که از این تعداد، ۱۳ لایه دارای تزیینات نقاشی است. قدیمی‌ترین لایه نقاشی به دوره صفوی و جدیدترین لایه، به اواخر دوره قاجار (۱۳۴۳ق) مربوط می‌باشد. لایه اخیر با موضوعاتی مانند تصاویر پهلوانان، داستان‌های شاهنامه، افسانه‌های عامیانه و قدیمی رایج در میان مردم و صحنه‌هایی از زندگی اجتماعی و محلات قدیمی شهر مشهد و ماه‌های سریانی سال در معرض دید قرار دارد.

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

قوس‌های به‌کاررفته در سربینه از نوع «پنج و هفت» و «شاخ بزی» است که ملهوم از معماری سبک اصفهانی است. «کاربندی» سقف سربینه نیز از دیگر تزئینات معماری بنا به شمار می‌آید. سربینه حمام دارای چهار صفّه است که سه صفّه برای تعویض لباس و قرار دادن البسه عامه مردم و یک صفّه به‌عنوان شاه‌نشین (که بزرگ‌ترین صفّه (غرفه) حمام و دارای نور مطلوب بوده و در ضلع شمالی می‌باشد)، ویژه بزرگان و اشراف مورداستفاده قرار می‌گرفته است.

علاوه بر فضاهای یادشده، در حمام‌ها جایگاهی برای استقرار صاحب گرمابه(استاد حمّامی/ گرمابه‌دار) در نظر می‌گرفته‌اند که در این محل، وی ضمن محاسبه هزینه ارائه خدمات، لوازم موردنیاز مراجعین مانند کیسه، لیف، صابون و… را نیز تأمین می‌کرده است.

هشتی یا میاندر:

بعد از سربینه (رختکن)، فضایی به نام «هشتی» یا «میاندر» وجود دارد که ارتباط‌دهنده دو فضای سربینه و گرمخانه است. در وسط هشتی، حوض کوچکی است که فرد، پای خود را پس از بیرون آمدن از گرمخانه، درون آب سرد آن شسته و سپس وارد سربینه می‌شده است.

در ضلع شمالی گرمخانه، فضایی کوچک به نام نظافت خانه(نوره‌کش‌خانه) وجود دارد که مکانی برای از بین بردن موهای زائد بدن بوده است.

چاله‌حوض

چاله‌حوض (استخر آب) برای شنا و آب‌تنی افراد پس از استحمام مورداستفاده قرار می‌گرفته است.

در حال حاضر از این فضا و راهروهای جانبی آن، برای نمایش آثار زیر استفاده‌شده است:

  1. عکس‌های قدیمی از مشاغل سنتی و زندگی عامیانه مردم.
  2. عکس‌های قدیمی حرم مطهر حضرت رضا (علیه‌السلام).
  3. تابلوهای نقاشی قهوه‌خانه‌ای.
  4. وسایل ورزش زورخانه‌ای. اجرای فنی و اصولی بنا علاوه بر درک مفاهیم معماری، نشان از اراده و اخلاص مجریان آن نسبت به صاحب اصلی بنا؛ حضرت علی بن موسی‌الرضا علیه السلام، دارد. بخش خدمات و تأسیسات در کنار ساختار اصلی حمام، بخش‌های جانبی دیگری ازجمله اتاق اداری، تأسیسات و سرویس بهداشتی موردنیاز کاربری جدید، مطابق با الگوهای سنتی ساخته و به فضای معماری حمام اضافه‌شده است.

 

اشیاء در حال نمایش:

در راستای تغییر کاربری و احیاء حمام مهدی قلی بیک و ایجاد موزه مردم‌شناسی از فضاهای موجود در سربینه و گرمخانه و چال‌حوض به‌عنوان غرفه‌های نمایش اشیاء با موضوعات ذیل استفاده‌شده است:

۱٫متعلقات حمام: اشیایی است که در طی مرمت حمام مهدی قلی بیک به دست آمده؛ شامل: ظروف سنگی، سفالینه‌ها، تنبوشه‌های سفالی، گلجام‌ها و کاشی‌های قدیمی ازاره و کف حمام و …

۲٫وسایل استحمام: بادکش حجامت، کاسه، مجمعه، لگن، لگنچه، مشربه، پارچ و آفتابه، روشویه‌دان، جام چهل‌کلید، کیسه، لیف، صابون، سنگ‌پا، لنگ و قطیفه، گل سرشور، حنا، روناس، کتیرا و سدر و…

۳٫وسایل آرایش: شانه چوبی، زیر پایه مخصوص حنابندان، جعبه‌آینه، جعبه چوبی منبت، میز آینه معرق و مشبک، جعبه چوبی لاکی روغنی، انبر مخصوص مجعد کردن، حنابند انگشت، سرمه‌دان و عطردان و …

۴٫وسایل روشنایی: پایه شمعدان برنجی، قندیل، فانوس دریایی، چراغ‌توری، چراغ لامپا و عود سوز…

۵٫سماورها، قوری‌ها، قهوه‌جوش‌ها و دوستکامی‌ها: مجموعه‌ای از سماورهای زغالی و قهوه‌جوش مربوط به دوره صفوی و دوستکامی مربوط به دوره ناصرالدین‌شاه قاجار در این موزه در معرض دید علاقه‌مندان قرارگرفته است.

۶٫پوشاک: پوشاک از بارزترین مشخصه‌های فرهنگی و اجتماعی هر دوره به‌حساب می‌آید به همین خاطر نمونه‌ای از لباس‌ها و پوشش‌های محلی در این موزه به نمایش درآمده است؛ شامل: انواع پاپوش (چارق، گیوه، صندل چوبی و چرمی، چاقچور، جوراب پشمی، کفش چوپانی …) انواع تن‌پوش (لباس‌های سنتی مردانه و زنانه، کت، پیراهن …)، انواع سرپوش (سربند، پیشانی‌بند، کلاه و روبند زنانه و …)

۷٫منسوجات: درگذشته برای نشستن در غرفه‌های سر بینه حمام‌ها، بر سطح غرفه، حصیری؛ و بر روی حصیر، هرکس به فراخور حال خود، قالیچه، لُنگ و قطیفه پهن می‌کرد. جانمازها و سوزنی‌های ترمه یراق‌دوزی شده، بقچه‌های ترمه، ماهوت و… ازجمله اشیایی هستند که در این موزه به نمایش درآمده‌اند.

 

تصاویر موزه مردم شناسی و حمام مهدی قلی بیک:

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

آدرس: ضلع غربی حرم مطهر رضوی، واقع در خیابان اندرزگو۱۳

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

حمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویرحمام مهدی قلی بیک مشهد + تصاویر

پیشنهاد های دیگر

مسجد گوهر شاد مشهد + تصاویر مسجد گوهر شاد مشهد + تصاویر مکان های تاریخی مشهد ، دیدنی های مشهد مسجد گوهرشاد مشهد یکی از مکان ها ی تاریخی مشهد می باشد  که به دستور گوهرشادب...
بوستان بزرگ کوهسنگی بوستان بزرگ کوهسنگی , دیدنی های مشهد , پارک های مشهد کوهسنگی کوهسنگی یک پارک بزرگ وتفریحگاه که انتهای خیابان کوهسنگی واقع شده است وجود دو کو...
باغ ملی مشهد + تصاویر باغ ملی مشهد + تصاویر دیدنی های مشهد ، پارک های مشهد باغ ملی مشهد درمرکز شهر واقع شده و در گذشته محل اجرای برنامه های اجتماعی و فرهنگی بوده اس...

تبلیغات

ارسال نظر

  • Sky Tower Hotel

    هتل Sky Tower اسکای تاور باتومی

    با در تیر ۶, ۱۳۹۶ - 0 نظرات

    هتل Sky Tower اسکای تاور باتومی , هتل Sky Tower باتومی , هتل های باتومی , هتل های ۵ ستاره باتومی هتل Sky Tower یکی از هتل های ۵ ستاره باتومی است که در بهترین نقطه باتومی قرار گرفته است ، این هتل همه امتیازات یک هتل خوب مثل ویوی مناسب به دریای سیاه و […]

  • قیمت غذا در بلغارستان

    قیمت غذا در بلغارستان

    با در تیر ۱۱, ۱۳۹۶ - 0 نظرات

    قیمت غذا در بلغارستان قیمت غذا در وارنا ، قیمت غذا در صوفیه در این مقاله به بررسی قیمت انواع غذا در کشور بلغارستان می پردازیم. جهت اطلاع از قیمت تورهای لحظه آخری بلغارستان به صفحه “تور بلغارستان” مراجعه نمایید. قیمت غذای بیرون بر در کافه های خیابانی در  شهر صوفیه غذا با ۳ عدد […]

  • https://ge.igotoworld.com/frontend/webcontent/websites/52/images/gallery/36809_800x600_ulica-sharden2.jpg

    خیابان های معروف تفلیس گرجستان

    با در مرداد ۲۱, ۱۳۹۶ - 0 نظرات

    خیابان های معروف تفلیس گرجستان اگر قصد دارید به شهر تفلیس سفر کنید و در خیابان های آن قدم بگذارید و با دیدنی های تفلیس آشنا شوید این مقاله را دنبال کنید   در این ویدئو ۱۰ خیابان معروف تفلیس را خواهید دید ۱ . خیابان Shardeni Street خیابان شاردنی یک خیابان کوچک در مرکز […]

  • باغ وحش تفلیس Tbilisi Zoo

    باغ وحش تفلیس Tbilisi Zoo

    با در تیر ۱۲, ۱۳۹۶ - 0 نظرات

    باغ وحش تفلیس , Tbilisi Zoo, თბილისის ზოოპარკი هزینه های ورودیه باغ وحش تفلیس برای بچه های زیر ۳ سال ورودیه رایگان است . برای بچه های ۱ سال تا ۱۲ سال ۱ لاری گرجستان برای افراد بالای ۱۲ سال ۲ لاری همچنین ورود به باغ وحش برای افراد دارای کارت معلولیت و افراد دارای […]

  • هتل Sanapiro در باتومی گرجستان

    هتل Sanapiro در باتومی گرجستان

    با در مرداد ۷, ۱۳۹۶ - 0 نظرات

    هتل Sanapiro در باتومی گرجستان , هتل های باتومی , هتل های گرجستان , رزرو هتل در باتومی هتل ۴ ستاره سن پیرو در سال ۲۰۰۹ در مکانی مناسب گردشگران و کسانی که برای کسب و کار به باتومی آمده اند ساخته شده است . فاصله شما از دریا ۲۰ دقیقه ، از مرکز شهر […]

محبوب ترین آگهی ها

دسته‌ها